Ontslag vanwege een reorganisatie

Ontslag vanwege een reorganisatie komt nu regelmatig voor. In 2022 zijn veel bedrijven aan het reorganiseren. Hier leest u 22 antwoorden op de meestgestelde vragen.

  1. Kan de werkgever mij zomaar ontslaan?

De werkgever mag u niet zomaar ontslaan. U heeft namelijk ontslagbescherming. Uw toestemming is nodig voor het ontslag, behalve bij ontslag op staande voet. De toestemming kunt u geven door een vaststellingsovereenkomst te tekenen. De werkgever kan proberen om u, zonder uw toestemming, via de rechter, of via het UWV te ontslaan. Maar dan zal de werkgever een goede reden moeten hebben voor het ontslag.

Een bedrijfseconomische reden kan een geldige ontslagreden zijn. De werkgever zal dan moeten kunnen aantonen dat het slecht gaat met het bedrijf. Ook zal de werkgever rekening moeten houden met het afspiegelingsbeginsel (zie vraag 13). De werkgever moet ook kijken of er binnen de organisatie passend werk is. Misschien is er namelijk passend werk bij een andere afdeling, dat u zou kunnen doen door u om te scholen. De werkgever zal voor u dus actief op zoek moeten naar ander werk, en eventueel de omscholing hiervoor moeten betalen.

U heeft recht op een ontslagvergoeding bij ontslag vanwege een reorganisatie. Dit geldt ook als u een tijdelijk contract heeft.

  1. Meteen de ontslagovereenkomst tekenen?

De werkgever kan u onder druk proberen te zetten. Hij verzoekt u om binnen een paar dagen een ontslagovereenkomst (vaststellingsovereenkomst) te tekenen. Hier hoeft u niet aan mee te werken. Het is namelijk van belang dat de overeenkomst correct is opgesteld. Anders kunt u het recht op een WW-uitkering verliezen. Ook kunt u een te lage ontslagvergoeding krijgen.

De werkgever hoort aan te geven dat u juridisch advies zou kunnen inwinnen.

Soms vraagt de werkgever meteen een ontslagvergunning aan bij het UWV. Het UWV geeft werknemer en werkgever dan 14 dagen de tijd om het ontslag samen te regelen, via een vaststellingsovereenkomst. Als dit niet lukt, gaat de ontslagprocedure bij het UWV automatisch verder.

U kunt aangeven dat u de inhoud van de overeenkomst eerst zou willen bespreken met een jurist. Heeft u de vaststellingsovereenkomst getekend en heeft u spijt? Dan kunt u binnen 14 dagen na ondertekening nog onder de overeenkomst uit. U hoeft hiervoor geen reden op te geven. Na 14 dagen is de overeenkomst definitief.

  1. Wat gebeurt er als ik de vaststellingsovereenkomst niet teken?

Als u de vaststellingsovereenkomst niet tekent, komt er geen ontslag met wederzijds goedvinden tot stand. Bij ontslag vanwege een reorganisatie, zal de werkgever een ontslagvergunning voor u moeten aanvragen bij het UWV. Tijdens deze procedure kunt u bij het UWV aangeven waarom u het niet eens bent met het ontslag. Kent het UWV de ontslagvergunning toe? Dan is de weg vrij om u te ontslaan. Bij een weigering van het UWV, kan de werkgever het bij de rechter proberen.

Ook bij de procedure bij het UWV zal de werkgever rekening moeten houden met de opzegtermijn. Maar de proceduretijd gaat af van de opzegtermijn. Er moet wel altijd minstens 1 maand opzegtermijn over blijven.

U heeft recht op de transitievergoeding bij ontslag via het UWV. Die bedraagt 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. Voor 3 gewerkte jaren krijgt u dus 1 maandsalaris. U kunt, bij ontslag met wederzijds goedvinden, onderhandelen over een hogere ontslagvergoeding. Dit is bij het UWV niet mogelijk. Maar de procedure bij het UWV kan wel voor 14 dagen worden stopgezet, zodat partijen alsnog kunnen proberen om in goed overleg een deal te sluiten. Komen partijen er binnen 14 dagen niet uit? Dan gaat de procedure bij het UWV automatisch verder.

Soms begint de werkgever al meteen met de UWV procedure, en gaat hij daarna pas met u in gesprek over de vaststellingsovereenkomst. Dit is toegestaan als hij gebruikmaakt van de ‘pauze’ van 14 dagen. Hij dient dan het eerste formulier in bij het UWV. De andere formulieren dient hij pas in als u samen met de werkgever geen deal heeft kunnen sluiten, via een vaststellingsovereenkomst. U mag de werkgever vragen om een kopie van dit eerste formulier (deel A van het formulier), zodat u weet of de procedure bij het UWV al is gestart.

  1. Kan ik ook zelf mijn arbeidsovereenkomst opzeggen?

Misschien heeft u geen zin in al het gedoe rondom het ontslag. U mag meestal zelf uw contract opzeggen. U moet dan rekening houden met de opzegtermijn. Als u nog geen ander werk heeft, is zelf opzeggen niet verstandig. Hiermee verliest u namelijk uw ontslagvergoeding en WW-uitkering.

Een tijdelijk contract eindigt automatisch op de einddatum. Maar als u een tijdelijk contract heeft dat niet tussentijds opzegbaar is, mag u het contract niet vroegtijdig opzeggen, tenzij de werkgever instemt met de opzegging. Om een tijdelijk contract tussentijds te kunnen opzeggen, moet er in het contract aangegeven zijn dat het tussentijds opzegbaar is. Als dit niet is aangegeven, komt het recht op een uitkering in gevaar. Ook kan de werkgever een schadevergoeding vorderen, omdat u het contract niet tussentijds had mogen opzeggen.

  1. Heb ik recht op een WW-uitkering?

Als u het contract zelf opzegt, heeft u geen recht op een WW-uitkering. Maar als u instemt met een vaststellingsovereenkomst, kunt u recht hebben op een WW-uitkering. Het is dan wel van belang dat de overeenkomst op de juiste manier is opgesteld. Laat deze overeenkomst daarom controleren door een ontslagjurist.

Als duidelijk in de overeenkomst is aangegeven dat het ontslag vanwege een reorganisatie plaatsvindt, is de kans groter dat u een WW-uitkering krijgt. Het is ook van belang om apart in de overeenkomst te vermelden dat het initiatief voor het ontslag bij de werkgever ligt.

Ook bij ontslag via het UWV of de rechter kunt u recht hebben op een WW-uitkering.

  1. Hoe hoog wordt mijn ontslagvergoeding?

Bij een dreigend ontslag vanwege een reorganisatie kan er een sociaal plan zijn opgesteld. In dit plan kan zijn opgenomen hoe hoog uw ontslagvergoeding is. Is dit plan er niet? Dan geldt de transitievergoeding. U kunt de transitievergoeding zelf berekenen. Per 3 gewerkte jaren heeft u recht op 1 maandsalaris. Werkt u er bijvoorbeeld 2 jaren? Dan heeft u recht op een ontslagvergoeding van 2/3 maandsalaris. De transitievergoeding 2022 is via deze link te berekenen.

In 2022 is de transitievergoeding voor iedereen 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. In het verleden kregen oudere werknemers automatisch een hogere transitievergoeding, maar daarvan is nu geen sprake meer. U kunt bij een vaststellingsovereenkomst nog steeds onderhandelen over de ontslagvergoeding. Soms krijgt u na onderhandeling bijvoorbeeld 2 of 3 keer de transitievergoeding.

  1. Wat kost het inschakelen van een ontslagjurist?

U kunt ons gratis inschakelen voor het controleren van een vaststellingsovereenkomst. Ook onderhandelen we gratis met de werkgever, over bijvoorbeeld een hogere ontslagvergoeding. Wij brengen de kosten, na overleg, in rekening bij de werkgever. We brengen nooit kosten bij u in rekening.

  1. Kan ik door een ziekmelding het ontslag voorkomen?

Het is niet verstandig om u ziek te melden als u niet daadwerkelijk ziek bent. De bedrijfsarts zal oordelen of u aan de slag kan. Gaat u niet aan het werk, ondanks dat de bedrijfsarts en werkgever oordelen dat u kunt werken? Dan kan dit worden gezien als werkweigering. In het ergste geval kan het leiden tot ontslag op staande voet, waardoor de WW-uitkering in gevaar komt.

  1. Mag ik worden ontslagen als ik tijdens de reorganisatie ├ęcht ziek ben?

Tijdens ziekte geldt een ontslagverbod. Dit betekent dat u dan in beginsel niet mag worden ontslagen. Maar als het bedrijf gaat sluiten, mag een zieke werknemer alsnog worden ontslagen, zonder dat het recht op een uitkering in gevaar hoeft te komen. Als het slechts gaat om het sluiten van bepaalde afdelingen of de verhuizing van een bedrijf, blijft het ontslagverbod gelden.

Als u verwacht voor langere tijd ziek te zijn, is het vaak niet verstandig om een vaststellingsovereenkomst te tekenen, en met wederzijds goedvinden uit elkaar te gaan. Uw recht op een uitkering komt dan in gevaar. Om een ww-uitkering te kunnen krijgen moet u namelijk beschikbaar zijn voor werk, en dat bent u niet als u ziek bent. Ook krijgt u geen Ziektewet-uitkering, omdat de werkgever tijdens de eerste 2 jaar ziekte verantwoordelijk is voor de betaling van het salaris. Aangezien de werkgever verantwoordelijk is voor de betaling van het salaris tijdens het ziekte, is het niet verstandig om uit dienst te gaan.

  1. Mag ik per direct worden ontslagen?

Bij een dreigend ontslag vanwege een reorganisatie mag u niet per direct worden ontslagen. Er geldt namelijk een opzegtermijn. Hoe lang is deze termijn? Dit kan in uw arbeidsovereenkomst of CAO staan. Is hier niets over afgesproken? Dan is de wet van toepassing. Dit betekent dat er voor elke 5 gewerkte jaren een extra maand opzegtermijn geldt: 0-5 jaar gewerkt = 1 maand,  5-10 jaar gewerkt = 2 maanden, 10-15 jaar gewerkt = 3 maanden, 15 jaar of meer gewerkt = 4 maanden.

  1. Is een sociaal plan verplicht bij ontslag vanwege een reorganisatie?

In een sociaal plan worden afspraken gemaakt over ontslag vanwege een reorganisatie. Het plan kan worden goedgekeurd door de ondernemingsraad en de vakbond. Het is niet verplicht om een sociaal plan op te stellen. Maar bij een grote reorganisatie is het gebruikelijk om te kijken naar de mogelijkheden om zo’n plan op te stellen.

  1. Heb ik recht op salaris als ik op non-actief word gesteld?

De werkgever kan aangeven dat u voorlopig niet meer op uw werk hoeft te verschijnen. U wordt vrijgesteld van werkzaamheden. Maar uw contract loopt door. Vandaar dat er nog steeds salaris betaald moet worden. Ook bouwt u dan nog steeds vakantiedagen, vakantietoeslag en pensioen op. Reiskosten hoeven niet meer te worden betaald, want deze kosten worden niet meer gemaakt.

  1. Wat is het afspiegelingsbeginsel?

Bij ontslag vanwege een reorganisatie zal het afspiegelingsbeginsel moeten worden toegepast, tenzij het bedrijf in zijn geheel gaat sluiten of een complete afdeling gaat sluiten. Het afspiegelingsbeginsel houdt in dat er bij ontslag vanwege een reorganisatie o.a. rekening moet worden gehouden met de leeftijd van de werknemers. De werknemers met een uitwisselbare functie worden op basis van hun leeftijd in bepaalde groepen ingedeeld. Binnen de groep wordt de werknemer die er het kortst werkt in principe als eerst ontslagen. Hier vindt u meer informatie over het afspiegelingsbeginsel.

  1. Wat gebeurt er met mijn openstaande vakantiedagen?

U bepaalt wat er met de vakantiedagen gebeurt. Het zijn namelijk uw dagen. Deze mogen niet zomaar van u af worden genomen. U kunt ze uit laten betalen of opnemen. Maar als u lange tijd wordt vrijgesteld van werkzaamheden is het gebruikelijk om de vakantiedagen als opgenomen te beschouwen. U kunt hier, in onderling overleg, afspraken over maken.

  1. Hoe vraag ik een WW-uitkering aan?

De WW-uitkering vraagt u aan via de website van het UWV. U kunt deze 1-2 weken voor het einde van uw contract aanvragen. Dit kunt u doen met DigiD. Ook is het van belang om de uitkering op tijd aan te vragen. Als u de uitkering meer dan een week na uw ontslagdatum  aanvraagt, krijgt u een lagere uitkering. De aanvraag doet u via deze link.

  1. Mag ik voor een concurrent gaan werken?

Sommige werknemers hebben een concurrentiebeding in hun contract staan. Dit betekent dat zij na hun ontslag tijdelijk niet voor een concurrent mogen werken. Maar u kunt vragen om schrapping van dit beding. Dit kan bijvoorbeeld in de ontslagovereenkomst worden opgenomen. Als de werkgever dit beding niet wil schrappen, kan het misschien worden beperkt. De geldigheidsduur kan bijvoorbeeld worden verkort.

U kunt ook vragen of de werkgever het concurrentiebeding wijzigt in een relatiebeding. Een concurrentiebeding verbiedt u om voor concurrenten werken. Het relatiebeding houdt in dat u geen contact mag hebben met klanten van de werkgever.

Bij ontslag vanwege een reorganisatie is er vaak de mogelijkheid om een concurrentiebeding te schrappen, of te wijzigen.

  1. Heb ik recht op een positief getuigschrift?

De werkgever is wettelijk verplicht om u een getuigschrift te geven als u hierom vraagt. Dit hoeft geen positief getuigschrift te zijn. Het kan ook een neutraal getuigschrift zijn. U kunt hiernaar vragen bij uw werkgever.

  1. Hoe zit het met mijn vakantiegeld?

De werkgever is wettelijk verplicht om het openstaande vakantiegeld te betalen. Normaal gesproken krijgt u eind mei het volledige vakantiegeld. Als u een gedeelte van het jaar werkt, ontvangt u een gedeelte van het vakantiegeld.

  1. Wat is een eindafrekening?

De eindafrekening is het bedrag dat u ontvangt als het contract eindigt. U krijgt dan bijvoorbeeld een ontslagvergoeding, vakantiegeld en uitbetaling van openstaande vakantiedagen. Maar er kunnen via de eindafrekening ook bedragen worden ingehouden. Het gaat dan bijvoorbeeld om terug te betalen studiekosten of een lening. U kunt vragen of in de vaststellingsovereenkomst kan worden genoteerd dat een studieschuld niet wordt terugbetaald.

  1. Kan ik vrijwillig de plek innemen van een andere werknemer die weg moet?

Soms is er in een sociaal plan genoteerd dat u bij een reorganisatie de plek kunt innemen van een ander. U wordt dan in plaats van diegene ontslagen. Dit is de ‘plaatsmakersregeling’. Dit kan voordelig zijn omdat de vergoeding in een sociaal plan vaak hoger is dan een normale ontslagvergoeding (transitievergoeding).

Helaas bent u bij zo’n beroep op deze regeling afhankelijk van de medewerking van de werkgever. De werkgever heeft het recht om uw verzoek te weigeren.

  1. Moet ik al beginnen met solliciteren?

Bij een dreigend ontslag vanwege een reorganisatie, zal de werkgever voor u op zoek moeten naar een andere functie binnen het bedrijf. Vooral bij grote bedrijven is er een zware plicht om een andere functie voor u te zoeken. Maar u kunt de werkgever ook zelf wijzen op passende interne vacatures.

U bent, volgens het UWV, verplicht om te solliciteren op passende functies vanaf het moment dat u wordt ontslagen.

22.

Waar heb ik recht op als ik met een tijdelijk contract word ontslagen?

Een werkgever kan ervoor kiezen om een tijdelijk contract niet te verlengen. U heeft dan recht op een transitievergoeding. Deze bedraagt 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar.

De werkgever kan ook proberen om u voor de einddatum van uw contract te ontslaan. Dit mag alleen als er in uw contract staat dat de werkgever het tussentijds kan opzeggen. Als dit niet in uw tijdelijke contract staat, kunt u beter niet instemmen met ontslag. U brengt dan uw recht op een uitkering in gevaar. Uw WW-uitkering gaat dan pas in vanaf de einddatum uit uw arbeidsovereenkomst. U kunt hierdoor dus een aantal maanden zonder inkomsten komen te zitten.

Ontslag vanwege een reorganisatie is zowel voor de werkgever als de werknemer geen leuk traject. Maar vaak is het mogelijk om in goed overleg tot een oplossing te komen.

Op de website van het CPB vindt u meer informatie over de hoogte van het werkloosheidpercentage in 2022.

Dreigt u te worden ontslagen? Dan kunnen wij u gratis helpen. Neem gerust vrijblijvend contact op.